Tại lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng vào tháng 9 năm 2025, sự chú ý đã không chỉ dừng lại ở những đoàn quân hay xe tăng, mà còn hướng về những hệ thống vũ khí thế hệ mới mà Trung Quốc trưng bày. Những công nghệ như phương tiện mặt đất không người lái, thiết bị bay và tàu lặn không người lái đã được giới thiệu là những phần cốt lõi trong kế hoạch xây dựng lực lượng chiến đấu của nước này. Dấu ấn tại buổi lễ này là một thông điệp rõ ràng về tham vọng của quân đội Trung Quốc trong việc lấy lại lợi thế công nghệ so với Mỹ.
Kế Hoạch Hiện Đại Hóa Quân Đội
Trung Quốc đã công khai kế hoạch hiện đại hóa quân sự của mình, dự kiến thực hiện qua ba giai đoạn chính: cơ giới hóa, thông tin hóa và thông minh hóa. Hai giai đoạn đầu tiên đã đạt được nhiều thành tựu, giúp quân đội Trung Quốc có thêm tàu chiến, xe tăng và máy bay mà trước đây họ thiếu hụt. Giai đoạn thứ ba, tập trung vào trí tuệ nhân tạo (AI), đang được thúc đẩy với tốc độ nhanh chóng để đáp ứng nhu cầu hiện đại hóa.
Nghiên cứu tại Trung tâm An ninh và Công nghệ mới nổi thuộc Đại học Georgetown đã khảo sát hàng ngàn tài liệu công khai từ quân đội Trung Quốc (PLA), cho thấy việc tích hợp AI đang diễn ra tích cực. PLA đã và đang phát triển các nguyên mẫu có khả năng tự động hóa các phương tiện chiến đấu, phát hiện và xử lý các cuộc tấn công mạng, cũng như theo dõi tàu biển và mục tiêu trên đất liền, biển và không gian.
Nỗ Lực Đẩy Mạnh AI Trong Quân Đội
Trung Quốc không chỉ đang phát triển AI trong các lĩnh vực như chiến tranh mạng, mà còn chú trọng vào các công nghệ thông tin để phục vụ cho việc ra quyết định quân sự. Các hệ thống AI có thể giúp phân tích dữ liệu, dự đoán các động thái của đối phương và hỗ trợ PLA trong việc phát triển các chiến lược quân sự hiệu quả hơn.
Cụ thể hơn, PLA đang nghiên cứu phát triển các công cụ AI nhằm tự động hóa việc phát hiện các vụ xâm nhập vào mạng máy tính quân sự của họ, đồng thời không ngừng cải thiện khả năng phục hồi của hệ thống thông tin. Cách tiếp cận này được Bắc Kinh đánh giá là thiết yếu trong bối cảnh gia tăng các mối đe dọa từ đối thủ, bao gồm cả các cuộc tấn công mạng.
Cạnh Tranh Trong Tư Duy Chiến Lược
Giới lãnh đạo Trung Quốc tin rằng, AI không những sẽ cách mạng hóa phương thức chiến tranh mà còn là chìa khóa để giành thắng lợi trong các cuộc chiến tương lai. Họ dự đoán rằng các cuộc chiến sắp tới sẽ tập trung vào việc tấn công vào “hệ thống của hệ thống”, nghĩa là các điểm nút quan trọng trong mạng lưới kiểm soát và logistic của đối phương.
PLA cũng đang ứng dụng AI để giảm lợi thế của Mỹ trên các chiến trường như không gian và biển. Các công nghệ chống vệ tinh và các thuật toán nhắm mục tiêu vệ tinh được tiến hành phát triển để đối phó với sức mạnh quân sự của Washington, trong khi đó họ cũng thử nghiệm nhiều loại robot tự hành và phương tiện dưới nước tự hoạt động.
Những Khó Khăn và Thách Thức
Dù có nhiều tiến bộ, PLA vẫn phải đối mặt với một số thách thức trong việc tích hợp AI một cách đồng bộ vào các hoạt động quân sự. Cuộc xung đột ở Ukraine đã chỉ ra rằng việc phát triển công nghệ là một chuyện, nhưng việc triển khai hiệu quả trong môi trường thực tế lại càng phức tạp hơn.
Việc đào tạo nhân lực và phát triển kế hoạch tấn công được coi là yếu tố quan trọng ngang với các năng lực kỹ thuật của thiết bị mà họ sở hữu. Thêm vào đó, PLA đang thiếu hụt dữ liệu cần thiết cho việc đào tạo các hệ thống AI, trong khi khả năng chiến đấu thực tế của họ vẫn còn hạn chế.
Tương Lai Cạnh Tranh Công Nghệ
Tương lai của cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ phụ thuộc vào khả năng mở rộng quy mô và cải thiện các năng lực mới. Mỹ đã bắt đầu một số cải cách trong quy trình mua sắm quốc phòng nhằm rút ngắn thời gian phát triển và áp dụng công nghệ quân sự. Bộ Quốc phòng Mỹ đang thúc giục cần có những cải cách để nhanh chóng đưa AI vào sử dụng một cách hiệu quả hơn.
Cả hai quốc gia đang trên đà phát triển, và sự khác biệt giữa tốc độ phát triển và khả năng triển khai công nghệ sẽ quyết định lợi thế trong tương lai không xa.
Tóm lại
Với sự gia tăng đáng kể trong các nỗ lực hiện đại hóa quân đội qua AI, Trung Quốc đang đặt ra những thách thức cho Mỹ trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu. Các thí nghiệm và phát triển mà PLA đang thực hiện không chỉ mang tính đột phá về khả năng tác chiến mà còn có thể tác động đến chiến lược quân sự trong tương lai. Mỹ cần nhanh chóng điều chỉnh chiến lược và đào tạo để duy trì ưu thế trong bối cảnh này.
Tăng tốc SEO với AIKTP – Tạo bài viết 1.000+ từ chỉ trong vài phút. Thử ngay tại đây