Năm 2023, Builder.ai từng được tôn vinh như một trong những công ty đổi mới trong ngành trí tuệ nhân tạo (AI), đứng thứ ba chỉ sau các tên tuổi lớn như OpenAI và DeepMind của Google. Công ty, do doanh nhân người Anh Sachin Dev Duggal sáng lập, đã nổi bật trong lĩnh vực công nghệ với những khoản đầu tư khổng lồ lên đến 450 triệu USD. Tuy nhiên, chỉ chưa đầy hai năm sau, Builder.ai đã trải qua một cú sụp đổ ngoạn mục, để lại sau lưng hàng loạt cáo buộc về gian lận tài chính và lạm dụng thuật ngữ “AI”.
Khởi Đầu Hứa Hẹn
Builder.ai, ban đầu có tên gọi Engineer.ai, được thành lập vào năm 2016 với mục tiêu giúp các doanh nghiệp nhỏ xây dựng ứng dụng mà không cần kiến thức lập trình. Công ty đã đi tiên phong trong mô hình “no code”, mang lại hy vọng cho nhiều doanh nhân muốn hiện thực hóa ý tưởng mà không phải đầu tư vào phát triển phần mềm phức tạp.
Đến năm 2023, trong bối cảnh bùng nổ của công nghệ AI, Builder.ai đã tự tái cấu trúc và chuyển mình thành một startup chuyên về AI. Trong vòng gọi vốn cuối cùng, cụm từ “AI” xuất hiện ngay từ những dòng đầu tiên trong thông cáo báo chí. Nhờ sự tăng trưởng mạnh mẽ về sự quan tâm của nhà đầu tư và công chúng, công ty đã đổ tới 80% doanh thu, tức khoảng 42 triệu USD, vào hoạt động marketing trong năm 2024.
Tăng Trưởng Đầy Biểu Tượng
Trong các hội nghị công nghệ lớn như Web Summit ở Lisbon hay TechCrunch Disrupt tại San Francisco, sản phẩm “Natasha” của Builder.ai đã được quảng bá rầm rộ như một “quản lý dự án AI đầu tiên trên thế giới.” Natasha được giới thiệu với khả năng hiểu yêu cầu của người dùng và tự động hóa quy trình tạo website, ứng dụng.
Tuy nhiên, sự hào nhoáng này đã che khuất một thực tế nghiệt ngã. Đến đầu năm 2024, Hội đồng quản trị của Builder đã phát hiện doanh thu bị thổi phồng trầm trọng. Theo báo cáo nội bộ, doanh thu tài khóa 2023 được công bố là 157 triệu USD, nhưng thực tế chỉ là 42 triệu USD. Dự đoán năm tiếp theo cũng không khả quan: trong khi con số được công bố là 217 triệu USD, doanh thu thực tế chỉ là 51 triệu USD. Bên cạnh đó, công ty còn đang nợ 75 triệu USD cho Amazon Web Services.
Vụ Khủng Hoảng Tài Chính
Khi niềm tin của các chủ nợ bị lung lay, việc nộp đơn phá sản theo Chương 7 trở thành lựa chọn duy nhất cho Builder.ai. CEO Sachin Duggal buộc phải từ chức, và người kế nhiệm Manpreet Ratia không thể xoay chuyển tình thế trong bối cảnh khủng hoảng này.
Những cáo buộc về việc biến tướng “AI giả” đã khiến dư luận chú ý mạnh mẽ hơn. Nhiều nguồn tin dự đoán rằng, bên trong công ty thực chất chỉ có khoảng 700 lập trình viên làm việc âm thầm phía sau màn hình, dẫn đến những lời đùa giỡn rằng “AI của Builder nghĩa là ‘Actually, Indians.’”
Trong một phản hồi trên LinkedIn, CEO mới Ratia đã khẳng định rằng công nghệ của Builder là có thật và không phải trò “ảo thuật”, nhưng ông cũng thừa nhận công ty chưa làm tốt trong việc định nghĩa rõ ràng AI là gì.
Từ Danh Vọng Đến Tai Tiếng
Trớ trêu thay, vụ sụp đổ của Builder.ai diễn ra ngay khi trước đó, Sachin Duggal từng được mệnh danh là “pháp sư trưởng” của công ty với những phát biểu đầy tự tin về việc AI sẽ “giải phóng sáng tạo toàn cầu.” Vào năm 2024, ông còn nhận giải “Doanh nhân EY của năm” tại Anh, nhưng thực tế đã không như những lời hoa mĩ đó.
Cựu giám đốc điều hành của công ty, Robert Holdheim, đã đệ đơn kiện Duggal từ năm 2019 vì bị sa thải khi chỉ trích hành vi gian lận, bao gồm việc sử dụng sổ sách kép và thao túng số liệu doanh thu. Dù vụ kiện sau đó được dàn xếp, nó không thể ngăn cản sự phát triển của Builder.ai trên mặt báo.
David Gerard, người điều hành trang phân tích Pivot to A.I., cho rằng sự phát triển chóng mặt của Builder.ai là ví dụ điển hình cho “bong bóng AI”. Giới đầu tư chỉ cần nghe thấy những từ khóa như “machine learning” hay “large language model” đã sẵn sàng rót tiền vào, bất chấp thực trạng doanh nghiệp.
Điều Tra Hình Sự
Hiện tại, Builder.ai đang đối mặt với cuộc điều tra của Văn phòng công tố Quận Nam New York. Sachin Duggal đã thay đổi hướng đi, trở thành một chuyên gia tư vấn AI và mở một tài khoản Instagram để chia sẻ “kinh nghiệm AI tích lũy nhiều năm.” Tuy nhiên, trang web tư vấn của ông lại trống rỗng, không có thông tin nào ngoài lời hứa hẹn mơ hồ.
Tóm lại, câu chuyện của Builder.ai không chỉ là một trong những cú sụp đổ tài chính điển hình trong thời đại khởi nghiệp mà còn là bài học sâu sắc cho các nhà đầu tư trong việc thận trọng hơn khi ứng xử với các công ty gắn mác công nghệ cao.
Tăng tốc SEO với AIKTP – Tạo bài viết 1.000+ từ chỉ trong vài phút. Thử ngay