Một nghiên cứu gần đây từ Liên hiệp Phát sóng châu Âu (EBU) đã chỉ ra rằng, các trợ lý AI như ChatGPT, Copilot, Gemini và Perplexity thường xuyên đưa ra câu trả lời không chính xác. Các nhà báo chuyên nghiệp từ 22 tổ chức truyền thông tại 18 quốc gia đã khảo sát các ứng dụng quốc tế này và phát hiện nhiều vấn đề nghiêm trọng liên quan đến độ tin cậy của thông tin mà chúng cung cấp.
Tóm tắt nghiên cứu
Công bố vào ngày 22 tháng 10, nghiên cứu cho thấy rằng khoảng 45% câu trả lời từ các trợ lý AI chứa ít nhất một lỗi quan trọng. Những lỗi này không phụ thuộc vào ngôn ngữ hay nguồn gốc phát triển của ứng dụng. Cụ thể, 31% câu trả lời cho thấy thiếu nguồn, đưa ra thông tin sai lệch hoặc dẫn nguồn không chính xác, trong khi 20% thông tin có vấn đề nghiêm trọng về độ chính xác, bao gồm cập nhật thông tin cũ và thông tin sai lệch nhưng có tính thuyết phục cao.
Trong một ví dụ điển hình, khi khảo sát về vị trí của Giáo hoàng, cả ChatGPT, Copilot và Gemini đều trả lời “Francis”, bất chấp việc ông đã qua đời trước thời điểm đưa ra câu hỏi và Giáo hoàng mới được bổ nhiệm là Leo XIV.
Đánh giá chi tiết hiện tượng
Theo thống kê, ứng dụng Gemini có tỉ lệ sai sót cao nhất với 76% câu trả lời mắc lỗi lớn. Các ứng dụng còn lại đều có tỷ lệ dưới 25%. Điều này cho thấy khả năng tìm nguồn tin của Gemini đặc biệt kém so với các đối thủ khác. Dù gặp rất nhiều khó khăn trong việc cung cấp thông tin chính xác, trợ lý AI vẫn dần trở thành công cụ phổ biến trong việc tìm kiếm và đọc tin, đặc biệt là trong giới trẻ.
Một báo cáo từ Viện Nghiên cứu báo chí Reuters cho rằng chỉ có 7% người đọc tin tức trực tuyến trong khi 15% người dưới 25 tuổi thường xuyên sử dụng những trợ lý này để tổng hợp tin tức hằng tuần.
Ảnh hưởng đến niềm tin của công chúng
EBU đã bày tỏ lo ngại về việc sử dụng ngày càng nhiều của các trợ lý AI, nhấn mạnh rằng điều này có thể làm giảm niềm tin của công chúng vào thông tin. Giám đốc truyền thông EBU, Jean Philip De Tender, cho biết: “Các trợ lý AI vẫn chưa phải là công cụ đáng tin cậy để truy cập và tiêu thụ tin tức.”
Ông cũng chỉ ra rằng, sự phát triển nhanh chóng của những công nghệ này cần đi đôi với trách nhiệm trong việc cung cấp thông tin đúng đắn.
Phản hồi từ các công ty công nghệ
Đến thời điểm hiện tại, các công ty phát triển trợ lý AI như OpenAI, Microsoft và Google vẫn chưa đưa ra bất kỳ bình luận chính thức nào về báo cáo của EBU. Trong khi đó, Gemini từng tuyên bố trên trang web của mình rằng họ mong muốn nhận được phản hồi từ người dùng để cải thiện chất lượng ứng dụng. Perplexity cũng đã tiết lộ rằng một trong những chế độ nghiên cứu profunda của nền tảng này có độ chính xác khoảng 93,9% về tính thực tế.
Những gì cần lưu ý
Trường hợp các trợ lý AI đang ngày càng trở nên phổ biến và được sử dụng rộng rãi trong việc tiêu thụ tin tức làm nổi bật một vấn đề lớn trong việc kiểm soát chất lượng thông tin. Khi mà công nghệ ngày càng phát triển và thay thế những phương tiện tìm kiếm truyền thống, các nhà báo và đơn vị truyền thông cần phải cẩn trọng hơn trong việc đánh giá và xác thực thông tin.
Sự phát triển của AI trong việc cung cấp thông tin không thể phớt lờ vai trò của con người trong việc đảm bảo độ tin cậy và chính xác. Các trợ lý AI hiện nay chỉ nên được xem là công cụ hỗ trợ, không phải nguồn thông tin chính yếu mà mọi người có thể hoàn toàn dựa vào.
Tóm lại
Dù trợ lý AI đang trở nên ngày càng phổ biến, nghiên cứu mới từ EBU cho thấy những công nghệ này vẫn chưa đáp ứng đủ tiêu chuẩn về độ chính xác và độ tin cậy trong việc cung cấp thông tin. Chúng ta cần thận trọng khi sử dụng các công nghệ này, và vẫn nên đặt niềm tin vào nguồn tin chính thống từ các đơn vị truyền thông uy tín.
Tăng tốc SEO với AIKTP – Tạo bài viết 1.000+ từ chỉ trong vài phút. Thử ngay tại đây